Նևրինոմա. armeniamedicalcenter.am

Նևրինոման բարորակ ուռուցք է, որը զարգանում է նյարդային հյուսվածքից: Տեղակայումից և չափերից կախված` այն առաջացնում է տարբեր ախտանշաններ: Կարող է լինել գլխում, ողնաշարում, ոտնաթաթին և այլ տեղերում:

Նևրինոման անվանում են նաև շվանոմա, քանի որ աճում են նյարդի թաղանթի շվանովյան բջիջները: Ավելի հաճախ նևրինոման տեղակայվում է լսողական նյարդի վրա։ Այն հազվադեպ է տարածվում դեպի շրջակա հյուսվածքներ կամ՝ չարորականում։ Լինում է պինդ միասեռ կամ խոռոչավոր։

Ողնաշարի նևրինոմա

Հաճախ զարգանում է պարանոցային և կրծքային հատվածներում՝ ողնուղեղային նյարդերի միելինային թաղանթի բջիջներից:

Ախտանշաններն առաջանում են ողնուղեղային հյուսվածքի ճնշման արդյունքում.

• Նյարդաարմատային ցավային համախտանիշ․ ախտահարման տեղում առաջանում է ցավ, երբեմն նաև զգացողական և շարժողական խանգարումներ:
• Վեգետատիվ նյարդային համակարգի խանգարում․ միզարձակման, դեֆեկացիայի, ստամոքս-աղիքային խնդիրներ,  սրտի ռիթմի խանգարում։
• Բրոուն-Սեկարի համախտանիշ․ եթե ուռուցքի չափերը մեծ են և այն ճնշում է ողնուղեղին, զարգանում են ողնուղեղի այնպիսի գործունեության խանգարումներ, որոնց համար պատասխանատու է ողնաշարի  ախտահարման հատվածից ներքևի հատվածը: Իջնում են տակտիլ զգացողությունը նևրինոմայի կողմում և ջերմային, ցավային զգացողությունները հակառակ կողմում։ Տուժում է նաև շարժողական ֆունկցիան:

Ախտանշանները սկզբում բացակայում են, հետո ի հայտ են գալիս պարբերաբար և շատ չեն անհանգստացնում։ Բայց ուռուցքի աճին զուգընթաց՝ դրանք ավելի են արտահայտվում, սովորաբար՝ պառկած վիճակում։

Գլխուղեղի նևրինոմա

Ուռուցքն աճում է գլխուղեղի նյարդերը շրջապատող բջիջներից: Հաճախ տուժում են լսողական, եռորյակ նյարդերը, երբեմն նաև՝ դիմային նյարդը: 90 տոկոս դեպքերում այն միակողմանի է:

Ախտանշանները կախված են տեղակայումից, ուռուցքի չափերից, աճման արագությունից: Դրանք են.

• լսողության միակողմանի իջեցում՝ առավելապես բարձր հաճախականության ձայների նկատմամբ, կարող է լինել նաև աղմուկ՝ ականջներում,
• աճման ընթացքում ուռուցքը ճնշում է նաև կամուրջ-ուղեղիկային հյուսվածքները, որի արդյունքում առաջանում է ատամների ցավ, լեզվի համի զգացողության կորուստ, դեմքի զգացողության խանգարում, աչքերի շլություն, տեսողության երկատում,
• ուռուցքի մեծ չափերի (5-6 սմ) դեպքում ի հայտ են գալիս նաև վեստիբուլյար խանգարումներ (գլխապտույտ, ուշագնացություն և այլն):

Եռորյակ նյարդի նևրինոմայի ժամանակ գանգատներն են.

• ուռուցքի կողմում դեմքի մաշկի զգացողության նվազում,
• պարեսթեզիա,
• ծամիչ մկանների թուլություն,
• բբի ռեֆլեքսի խանգարում,
• դեմքի շրջանում՝ ցավ,
• ոչ սպեցիֆիկ ախտանշաններ՝ գլխացավ, տեսողական խնդիրներ, գանգուղեղային այլ նյարդերի կողմից ախտանշաններ (սրտխառնոց, փսխում և այլն),
• մեծ ուռուցքի դեպքում հնարավոր են լսողական և հոտառական հալուցինացիաներ։

Եռորյակ նյարդի նևրինոմայի ախտանշաններն են.

• ուռուցքի կողմում լեզվի առաջային մասի համի զգացողության կորուստ,
• դեմքի ասիմետրիա՝ բերանի անկյունի, կոպի իջեցում,
• այդ կողմում թքագեղձերի ֆունկցիայի խանգարում,
• մեծացող ուռուցքը կարող է անգամ ոսկրային հյուսվածքի քայքայման պատճառ դառնալ։

Այլ տեղակայումներ

Ձիու պոչի շրջանում տեղակայման դեպքում դիտվում է  միզարձակման, դեֆեկացիայի խանգարում, ոտքերի տոնուսի և ուժի երկկողմանի իջեցում, զգացողության մոզայիկ խանգարում։

Մորտոնի նևրինոման աճում է ներբանային նյարդից. ցավը տեղակայվում է ոտքի 3 և 4 մատների միջև, ուժեղանում է քայլելիս, նեղ կոշիկ կրելու դեպքում։

Ախտորոշում

Անհրաժեշտ է նյարդաբանի, նյարդավիրաբույժի խորհրդատվություն, զննում:

Լրացուցիչ հետազոտություններ

• Գլխի կամ ողնաշարի ռենտգեն հետազոտություն, ՀՏ, առավել տեղեկատվական է ՄՌՏ-ն։ ՀՏ-ով հայտնաբերվում է մինչև 2 սմ ուռուցքը։ Հարկ եղած դեպքում իրականացվում է կոնտրաստանյութով։
• Լսողական նյարդի նևրինոմայի ժամանակ կատարվում է աուդիոմետրիա։
• Պերիֆերիկ նյարդերի ախտահարման դեպքում կատավուն են ՈՒՁՀ և ՄՌՏ։
• Իմպուլսի հաղորդումը նյարդից մկան գրանցվում է էլեկտրամիոգրաֆիայի օգնությամբ։
• Ուռուցքի կասկածի դեպքում կատարվում է բիոպսիա։

Բուժումը

Ուռուցքի փոքր չափերի, դանդաղ աճի, ախտանշանների բացակայության դեպքում իրականացվում է հսկողություն: Եթե ուռուցքն սկսում է մեծանալ, արագ աճել և ի հայտ են գալիս ախտանշաններ, այն հեռացվում է:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ